انتخاب شهردار بر عهده شوراها می‌ماند


انتخاب شهردار بر عهده شوراها می‌ماند
ماجرا بازمی‌گردد به سال 93 که هوشنگ خندان‌دل معاون عمرانی وزارت کشور و رییس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور با‌اعلام خبر تدوین لایحه مدیریت شهری اعلام کرد: در این لایحه پیش بینی شده است تا در شهرهای با جمعیت بالای ۲۰۰ هزار نفر، شهرداران توسط مردم و در زمان انتخاب اعضای شورای شهر انتخاب شوند.

 لایحه دولت برای تغییر در روند انتخاب شهردار
در حقیقت مهمترین تغییری که تصویب این لایحه رقم می‌زند، نحوه انتخاب شهرداران است در حالی که بر اساس قانون فعلی انتخاب شهرداران یکی از اختیارات مستقیم شوراهای اسلامی شهر است این طرح به دنبال سلب این اختیار از شوراهای شهر و سپردن آن به مردم و هیاتی به نام هیات نظارت است.
این درحالی بود که مسئولان دولتی هدف‌شان از تدوین این لایحه را کاهش بسیاری از چالش‌ها و زدوبندهای شوراها با گزینه‌های احتمالی خود برای شهرداری دانسته و معتقد بودند در صورت انتخاب شهردار توسط مردم، شهردار منتخب برای گرفتن رأی قبل از انتخاب و در ادامه کار خود مجبور به مشارکت مستقیم با بسیاری از گروه‌های مردمی، شهری، ارگان‌ها و دستگاه‌های اجرائی خواهد بود و خود را نسبت به سرنوشت آنها مسئول می‌داند و این لایحه مشروعیت شوراها و مشروعیت شهردار را افزایش می‌دهد.

   آنچه موافقان و مخالفان گفتند
در کنار لایحه پیشنهادی دولت، نمایندگان طرفدار دولت در‌مجلس شورای اسلامی نیز عزم خود را برای تدوین طرحی با این‌مضمون و تصویب آن در مجلس جزم کردند تا دولت و نمایندگان همراه در مجلس هر دو به دنبال کوتاه کردن دست اعضای شوراهای شهر از انتخاب شهرداران باشند.
در جبهه مخالف اما منتقدان لایحه مجلس و طرح پیشنهادی دولت حرف‌های قابل قبولی داشتند.
مهدی چمران رییس شورای عالی استان‌ها با انتقاد از این طرح مجلس و دولت معتقد بود؛ متأسفانه هم‌اکنون برخی در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی طرحی هستند که بر مبنای آن قرار است تعداد نمایندگان شورا به قبل بازگردد و شهردار نیز از میان سه نماینده‌ای که توسط هیات حل اختلاف استان معرفی می‌شود، برگزیده شود.این طرح بسیار خطرناک‌ است چرا که بر اساس آن قرار است هیات حل اختلاف استان‌ها سه نفر را معرفی کنند و شوراها نیز باید به یکی از این سه نفر رأی بدهند و در غیر این‌صورت  شهردار از سوی شورای حل اختلاف انتخاب خواهد شد.
در این پیچ و خم اظهار نظرها رئیس شورای عالی استان‌ها براین نکته تاکید داشت که با تصویب این طرح درگیری‌های قبلی به‌وجود می‌آید و با توجه به مشکلات این طرح با حضور در مجلس شورای اسلامی توضیحاتی را به نمایندگان مجلس ارائه کردم و عموما نیز آنها موافق این طرح نبودند، ولی باید تلاش خود را انجام بدهیم تا این طرح کاملا از دستور خارج شود.
با این وجود منتقدان طرح آن را حاصل خواب زمستانه 15 ساله شورای عالی استان‌‌ها دانستند چرا که این شورا در طول 15 سال گذشته کاری نکرده است و در این شرایط هر روز فردی پیدا می شود که به مدیریت شهری تعرض کند.
اما دولتی‌ها که طراح اصلی تدوین لایحه مدیریت شهری و سلب اختیار انتخاب شهردار از شوراهای شهر بودند، ‌با متهم‌کردن اعضای مخالف شورای شهر به بی‌اطلاعی از محتوای این لایحه و با کوبیدن بر طبل دفاع از لایحه پیشنهادیشان آن را راه حلی برای افزایش سطح نظارت شوراها از سطح شهرداری به کل شهر ذکر کردند.
این در حالی بود که به نظر می‌رسید لایحه مذکور در اهداف کلان خود به دنبال کاهش قدرت شورای شهر در انتخابات شهرداران بود چرا که انتخاب شهردار حداقل در کلان شهرها به لحاظ سیاسی دارای اهمیت خاصی است.
اما به باور برخی مشکل اینجا بود که در قالب این طرح در ظاهر قضیه مردم شهردار را انتخاب می‌کنند، اما این بار شهرداران انتصابی خواهند بود و در حقیقت استانداران و فرمانداران به‌عنوان رییس شورای حل‌اختلاف شهردار را تعیین خواهند کرد این درحالیست که کار شورای حل اختلاف رسیدگی
به مسائل قانونی و قضایی است.

 سه پیشنهاد در رابطه با طرح انتخاب شهردار
حال با گذشت چند ماه از این کش و قوس‌ها، محمد جواد؛ کولیوند رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس در باره آخرین وضعیت طرح انتخاب شهردار با رای مستقیم مردم آب پاکی را روی دست همه ریخت و خبرداد: سه پیشنهاد در رابطه با طرح انتخاب شهردار وجود دارد که به ترتیب انتخاب با رای مستقیم مردم، انتصاب به‌وسیله وزارت کشور به نیابت از حکومت و انتخاب از سوی شورای اسلامی شهرها است. هر سه موضوع را ما در دستور کار قرار دادیم و در این خصوص نشستی نیز با اعضای شورای نگهبان در دوره قبلی برگزار کردیم که نظر آنها بر این بود که با توجه به چهار انتخابات موجود از جمله انتخابات ریاست جمهوری، مجلس خبرگان، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا که در قانون اساسی پیش بینی شده است،ظرفیت برگزاری انتخابات پنجم در کشور وجود ندارد، بنابراین انتخاب شهردار با رای مستقیم مردم از رده اعتبار خارج است.
واقعیت این است که در ایران انتخاب شهردار جزو وظایف اصلی شوراهای اسلامی شهر است، حال پرسش این است که اعضای شوراها را چه کسانی انتخاب می‌کنند؟ آیا اعضای شورای شهر برآمده از انتخاب مردم نیستند در حقیقت این مردم هستند که با انتخاب افراد مدنظرشان برای راهیابی به شوراهای شهر و اعتماد به آنها تعیین می‌کنند که زمام اداره شهر در دست کدام چهره قرار گیرد، بنابراین می‌توان گفت شهروندان در شهرها همواره در چنین انتخابی دست داشته‌اند و نمی‌توان آنها را غایبان چنین انتخاباتی دانست. «« بازگشت

تاریخ درج: 1395/09/23